Россия президенти Владимир Путин өкмөтүнө өлкөнүн газын Европа рыногунан чыгарып, башка альтернативдүү рынокторго багыттоо мүмкүнчүлүгүн карап чыгууну тапшырды. Анын айтымында, эгер Европа жакын арада орус газынан баш тартууну пландап жатса, анда Россия да жеткирүүнү эртерээк токтотууну караштырышы мүмкүн.

Акыркы жылдары Европа Биримдиги Россиядан энергетикалык көз карандылыкты азайтуу саясатын жүргүзүп келет. Евробиримдик 2027-жылдан тарта Россиядан суюлтулган жаратылыш газын импорттоого толук тыюу салууну макулдашкан. Бирок азыркы учурда да орус газы Европанын импортунун белгилүү бөлүгүн түзүп, аймактагы энергетикалык коопсуздукка таасирин сактап турат.

Эксперттердин айтымында, Россия газ жеткирүүнү токтотсо, Европа энергетикалык кыйынчылыктарга туш болушу мүмкүн. Анткени континент альтернативдүү булактарды толук камсыздай элек. Мындан тышкары Жакынкы Чыгыштагы чыңалуу, Ормуз кысыгындагы кеме жүрүүнүн чектелиши жана айрым ири газ өндүрүүчү өлкөлөрдөгү көйгөйлөр дүйнөлүк газ рыногунда баалардын өсүшүнө алып келүүдө.

Путин газ жеткирүүнү толук токтоткон учурда Европа үчүн бир катар олуттуу кесепеттер жаралышы мүмкүн. Биринчиден, газдын тартыштыгы энергетикалык баалардын кескин өсүшүнө алып келип, электр энергиясы менен жылуулуктун наркы кымбаттайт. Бул өнөр жай ишканаларынын чыгымын көбөйтүп, айрым өндүрүштөрдүн жабылышына же башка өлкөлөргө көчүшүнө себеп болушу мүмкүн.

Экинчиден, кыш мезгилинде калктын жылуулук менен камсыздалышы кыйынчылык жаратып, социалдык нааразычылыктын өсүшүнө алып келиши ыктымал. Үчүнчүдөн, энергетикалык кризис Евробиримдик өлкөлөрүнүн ортосундагы саясий пикир келишпестиктерди да күчөтүшү мүмкүн.

Ошол эле учурда Россия акыркы жылдары энергия экспортун Азия жана башка өнүгүп жаткан рынокторго багыттоону күчөттү. Кытай жана Азия-Тынч океан аймагындагы өлкөлөр менен кызматташтык кеңейип, энергетикалык сооданын жаңы багыттары түзүлүүдө.

Айрым аналитиктер бул кадам Европа менен Россиянын ортосундагы энергетикалык мамилелердин жаңы баскычына алып келиши мүмкүн экенин белгилешет. Эгер Москва чындап эле газ жеткирүүнү токтотсо, Европа жаңы камсыздоочуларды тез арада табууга аргасыз болот. Ал эми Россия өз кезегинде газын башка рынокторго багыттап, дүйнөлүк энергетикалык рыноктогу ордун өзгөртүүгө аракет кылат.

Ошентип, газ маселеси азыркы геосаясий жана экономикалык атаандаштыктын негизги факторлорунун бири бойдон калууда. Европа үчүн бул энергетикалык коопсуздукту сактоо маселеси болсо, Россия үчүн экспорттук саясатты кайра багыттоо мүмкүнчүлүгү катары каралууда.