Египет тарыхы канча изилденбесин, анын кум алдында дагы деле ачыла элек сырлары катылып жатат. Ошол табышмактуу жайлардын бири – Серапеум Саккары. Бул жер алдындагы комплекс бүгүнкү күнгө чейин археологдор менен тарыхчылардын кызуу талкуусун жаратып келет.

Серапеум Саккара Каир шаарына жакын жайгашкан. Ал катуу асканын ичин оюп жасалган узун туннелдерден жана залдардан турат. Комплекс болжол менен б.з.ч. II миң жылдыктын ортосуна таандык болуп, кийин Птолемейлер доорунда да колдонулган.

Комплекстин эң өзгөчө бөлүгү ири гранит саркофагдар. Ар бири ондогон тонна салмактагы бир бүтүн таштан жасалган. Калың капкактары жарым метрден ашат. Алардын бетинин жылмакайлыгы жана тактыгы бүгүнкү инженерлерди да таң калтырат.

Илимпоздорду эң көп ойлондурган суроо, мындай оор таштарды жер алдындагы тар өтмөктөргө кантип жеткиришкен? Туннелдердин туурасы чектелүү болгондуктан, салттуу ыкмалар менен ташуу мүмкүн эместей көрүнөт. Андан тышкары, дубалдарда же полдо сүйрөлгөн издер табылган эмес.

Айрым изилдөөчүлөр саркофагдар түз эле залдардын ичинде жасалган болушу мүмкүн дешет. Бирок караңгы жер алдында гранитти ушунчалык так иштетүү канчалык мүмкүн болгон? Бул да жоопсуз суроо бойдон калууда.

Комплекстин ичинде шам чырактардын же факелдердин изи жок. Дубалдарда күйгөн тактар кездешпейт. Демек, байыркы усталар мындай так ишти кандай жарыкта аткарышкан? Айрым божомолдордо күн нуру күзгү аркылуу жеткирилген болушу мүмкүн делет. Бирок так далил азырынча жок.

Көпчүлүк тарыхчылар Серапеум ыйык Апис букасына арналган деп эсептешет. Египеттиктер Апис букасын кудай Птахтын жердеги элеси катары көрүшкөн. Анын сөөгү урмат-сый менен гранит саркофагдарга коюлган.

Ошол эле учурда айрым адистер саркофагдардын көлөмү жаныбар үчүн ашыкча чоң экенин белгилешет. Бул комплекс башка, мүмкүн ыйык же бизге белгисиз максатта да колдонулган болушу мүмкүн деген божомолдорду жаратат.

Серапеум – жөн гана байыркы көрүстөн эмес. Ал инженердик чеберчиликтин символу жана тарыхтын али чечиле элек табышмагы десек жарашат.

Көп тонналык саркофагдар кантип орнотулган? Алар кандай ыкма менен ушунчалык так жасалган? Жер алдында жарык кантип камсыздалган? Бүгүнкү күнгө чейин так жооп жок. Балким, дал ушул белгисиздик Серапеумду дүйнөдөгү эң сырдуу археологиялык эстеликтердин бирине айлантып турат. Байыркы Египеттин тарыхы али да адамзатты таң калтырууну улантууда.