Жакында окумуштуулар “жер жүзүндө жетинчи континент табылды” деген кызыктуу маалыматты жарыялашты. Бул тамаша эмес (бирок бул Атлантида да эмес).

Буга дейре Жерде алты гана континент бар деп эсептелип келген. Кээде жетинчи континент катары Айды аташат. Ал болжол менен 4,5 миллиард жыл мурда Жерден «ажырап чыккан» деп айтылат, бирок мунун так далилдери жок.

Ал эми океандын түбүн изилдөө көрсөткөндөй, дагы бир толук кандуу континент Тынч океандын ортосунда суунун астында жашырылып турат.

Байыркы ойчул Платон айткан уламыш боюнча, Атлантида Гибралтар кысыгына жакын, Марокко менен Испаниянын жанында жайгашкан жана 9500 жыл мурун сууга чөгүп кеткен. Ал жерде жогорку өнүккөн цивилизация жашаган деп айтылат.

Ошондой эле падышалык Россия мезгилинде Индия океанында жайгашкан Лемурия аттуу жоголгон өлкө тууралуу уламыш кеңири тараган.

Бирок бул уламыштар толук далилденген эмес. Атлантида да, Лемурия да болгон күндө да, алар континент эмес, болгону аралдар болушу мүмкүн.

Ал эми чындыгында окумуштуулар талашпаган бир «жоголгон» континент бар. Ал – Зеландия.

2017-жылы Австралия, Жаңы Зеландия жана Жаңы Каледониядан келген 11 геологдон турган топ Тынч океандын түбүндө жашырылган континент бар экенин сунуш кылышкан. Бүгүнкү күндө Жаңы Зеландиянын Түндүк жана Түштүк аралдары жана Жаңы Каледония архипелагы ошол континенттин эң бийик чокулары гана болуп эсептелет.

Бул аралдар мурдагы материктин болгону 6%ын түзөт, ал эми калган 94%ы 150 метрден 2800 метрге чейинки тереңдикте суунун астында жатат. Салыштыруу үчүн, Тынч океандын орточо тереңдиги болжол менен 4000 метрди түзөт.

Зеландиянын аянты болжол менен 4,9-5,2 миллион чарчы километрди түзөт. Бул дээрлик Индия же Гренландия сыяктуу чоң аймак.

Окумуштуулардын божомолу боюнча, Зеландия илгери Гондвана деп аталган байыркы суперматериктин бир бөлүгү болгон. Ал Антарктидадан 85–130 миллион жыл мурда, ал эми Австралиядан 60–85 миллион жыл мурда ажырап чыккан.

Убакыт өтүшү менен бул континент жай жылып, азыркы ордунан болжол менен 6000 км алыстап кеткен.

Зеландиянын «континент» деп эсептелишинин негизги себептеринин бири — анын жер кыртышы океандын кадимки түбүнө караганда жоонураак жана континенттик түзүлүшкө ээ. Бирок ал убакыт өтүшү менен жукарап, акырындап суу астында калган.

Ошондуктан Зеландияны «эң кичинекей, эң жука жана эң көп бөлүгү суу астында калган континент» деп аташат.

Болжол менен бул жерде Австралия менен Жаңы Зеландиядагыдай эле жаныбарлар жана өсүмдүктөр жашаган. Ал тургай бул жерде ири өлчөмдөгү пингвиндер жашаганы тууралуу далилдер бар — алардын салмагы 100 кгга чейин жетип, бою 2 метрге чейин болгон дешет.

Айрым уламыштарда Зеландияда адамдар жашап, континент чөгүп бара жатканда башка аймактарга көчүп кеткен деп айтылат. Бирок бул илимий жактан далилденген эмес.

Кээ бирлер Зеландияны «Му континенти» же «Пасифида» деп аталган уламыштар менен да байланыштырышат, бирок бул версиялар илим тарабынан тастыкталган эмес.

Окумуштуулар океандын түбүндө мурдагы дарыялардын издерине окшогон рельефти да табышкан. Бул жерде мурда кургак жер болгонун көрсөтүшү мүмкүн.

Эгерде океандын деңгээли болжол менен 1000 метрге төмөндөсө, Зеландиянын көп бөлүгү кайрадан кургакка чыгышы мүмкүн.

2023-жылы бул континенттин деталдуу картасы түзүлгөн. Азырынча адамдар Жаңы Зеландия аралдарында — мурдагы континенттин чокуларында жашап жатышат.

Окумуштуулар изилдөөлөрдү улантууда. Балким келечекте океандын түбүнөн байыркы цивилизацияларга тиешелүү табылгалар да табылып калышы мүмкүн.