Кыргызстанда 2026-жылдын 1-сентябрынан тартып товарларга байкоо жүргүзүү системасы ишке киргизилди.

Бул тууралуу Мамлекеттик салык кызматы билдирди.

Аталган система Министрлер Кабинетинин №613 «Товарларга байкоо жүргүзүү системасы жөнүндө» токтомуна ылайык өнөр жай эксплуатациясына киргизилген. Ал салыктык башкарууну санариптештирүү жана Кыргызстандын Евразия экономикалык биримдигинин алкагындагы эл аралык милдеттенмелерин аткаруу максатында иштелип чыккан.
Негизги өзгөрүүлөрдүн бири — мунай жана мунай заттарынан башка товарлардын көпчүлүк категориялары боюнча электрондук товардык-транспорттук коштомо кагазды (ЭТТК) милдеттүү түрдө колдонуу талабы жоюлду.

Айрым товар категориялары боюнча ЭТТКнын функциялары «Электрондук эсеп-фактура 2.0» (ЭЭФ 2.0) модулу аркылуу ишке ашырылат. Ал товарлардын жүгүртүлүшүн электрондук түрдө тариздөөгө жана көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берет.

Байкоо жүргүзүү системасы кайсы товарларга колдонулат?
Система мыйзамдарда жана Кыргызстандын эл аралык милдеттенмелеринде эсепке алуу жана көзөмөлдөө тартиби каралган товарларга гана жайылтылат.

Алардын арасында:
муздаткычтар жана тоңдургучтар;
кир жуучу машиналар;
телевизорлор;
теле-, видео жана башка тиричилик техникаларынын айрым түрлөрү бар.
ЭЭФ 2.0 бул системанын алкагында товарлардын кыймылын эсепке алуу жана көзөмөлдөө үчүн колдонулат.

Ал салыктык милдеттенмелерди эсептөө жана аткаруу тартибин өзгөртпөйт.
Ошондой эле виртуалдык калдыктарды иш жүзүндөгү калдыктарга шайкеш келтирүү талабы негизги каражат катары сатып алынган жана кайра сатууга арналбаган товарларга колдонулбайт.
Ишкерлерге кандай талап коюлат?

Мамлекеттик салык кызматы ишкерлерге сатылып жаткан жана пайдаланылып жаткан товарларды Салык кызматынын товарлар каталогуна киргизүүнү сунуштайт.

Импорттоочулар жана ата мекендик өндүрүүчүлөр товарлар каталогундагы маалыматтардын толуктугуна жана тууралыгына өзгөчө көңүл бурушу керек.

Маалыматтардын актуалдуулугу электрондук документтерди туура түзүүнүн жана байкоо жүргүзүү системасынын натыйжалуу иштешинин маанилүү шарты болуп саналат.

Мындан тышкары, мунай жана мунай заттарына карата ЭТТКны колдонуу боюнча мурда белгиленген тартип сакталат.

Мамлекеттик салык кызматы салыктык башкарууну санариптештирүү жана товарларды электрондук эсепке алуу жана аларга байкоо жүргүзүүнүн заманбап механизмдерин киргизүү боюнча иштерди улантууда.