2026-жылдын 28-февралынан тартып Иран АКШ менен Израил альянсына каршы согушуп жатат. Жакынкы Чыгыштагы стратегиялык маанилүү мамлекет болгон Иран, өзүнүн куралдуу күчтөрү жана технологиялык арсеналы менен көптөн бери аймактагы негизги күчтөрдүн бири катары айтылып келген.

Ирандын аскердик стратегиясы негизинен асимметриялык согуш ыкмаларына жана ракеталык программасына таянат. Дрондор жана ракеталар аймактагы күч тең салмактуулугуна олуттуу таасир этет. Бирок Ирандын аба жана деңиз күчтөрү технологиялык жактан айрым регионалдык державаларга салыштырмалуу алсызыраак деп эсептелет.

Куралдуу күчтөрдүн түзүмү

Ирандын Куралдуу күчтөрү эки негизги бөлүктөн турат:

• Иран Ислам Республикасынын армиясы (Артеш)

• Ислам революциясынын сакчылар корпусу (КСИР)

Артеш салттуу кургактагы, аба жана деңиз күчтөрүн камтыйт. Ал эми КСИР стратегиялык жана параллелдүү милдеттерди аткарып, өлкө ичинде жана аймакта операцияларды жүргүзөт.

2026-жылдагы маалыматтар боюнча:

• Активдүү аскерлер: болжол менен 610 миң адам

• Артеш: 350 миң

• КСИР: 190 миң

• Аба жана деңиз күчтөрү: 50 миң

• Резерв: 350 миң

Жалпысынан мобилизациялык потенциал 1 миллион адамдан ашышы мүмкүн.

Кургактагы күчтөр

Ирандын кургактагы күчтөрүндө:

• 1500дөн ашуун танк (негизинен Т-72 жана жергиликтүү “Зульфикар”)

• Жүздөгөн бронетехника жана жөө аскердик машиналар

• 7000ге жакын артиллериялык система

Бул техника талаа операцияларында кургактагы күчтөрдүн мүмкүнчүлүгүн жогорулатат.

Аба күчтөрү

Ирандын аба күчтөрүндө болжол менен 250 согуштук учак бар. Алардын көбү эски үлгүдөгү, бирок жаңыртылган моделдер. F-14 жана F-4 сыяктуу учактар дагы колдонулат, бирок заманбап технологиялар боюнча алардын мүмкүнчүлүктөрү чектелүү.

Ракеталар жана дрондор

Ирандын ракеталык арсеналы аймактагы эң чоң жана ар түрдүү системалардын бири болуп эсептелет.

• Кыска, орто жана алыскы аралыктагы ракеталар бар

• Айрымдары 2000–2500 км аралыкка чейин жетет

Бул системалардын катарына Shahab, Ghadr, Sejjil жана башка ракеталар кирет.

Дрондор боюнча Иран Shahed жана Mohajer сериялары менен белгилүү. Бул учкучсуз аппараттар чалгындоо жана сокку берүү миссияларында кеңири колдонулат.

Деңиз күчтөрү

Ирандын деңиз флоту негизинен:

• чакан согуштук кемелер

• патрулдук катерлер

• жээкти коргоо каражаттары

Флотто жалпысынан 90га жакын кеме, анын ичинде 6 суу астындагы кайык бар. Алар стратегиялык деңиз жолдорунда активдүү иш алып барышат.

Аскердик бюджет

2025–2026-жылдары Ирандын аскердик бюджети болжол менен 7,9 миллиард долларды түзөт. Эл аралык санкциялар жана экономикалык кыйынчылыктарга карабастан, өлкө аскердик мүмкүнчүлүктөргө чоң маани берет. Бул сумма мамлекеттик чыгымдардын 12–20%ына туура келет.

Дүйнөлүк рейтинг

«Global Firepower» сыяктуу эл аралык рейтингдерде Ирандын армиясы дүйнөдөгү 15–20 күчтүү армиянын катарына кирет. Айрыкча ракеталык программа жана дрондор аймактагы күч тең салмактуулугуна чоң таасир этет. Бирок кадимки аба жана деңиз күчтөрүнүн технологиялык алсыздыгы ири державалар менен түз кармашта кыйынчылык жаратышы мүмкүн.

Негизги көрсөткүчтөр

• Активдүү аскерлер: 610 000

• Резерв: 350 000

• Танктар: 1500+

• Согуштук учактар: 250

• Ракеталар: миңдеген, 2000+ км аралыкка чейин

• Дрондор: Shahed, Mohajer сериялары

• Флот: 90 кеме жана катер

• Аскердик бюджет: 7,9 млрд доллар