Акыркы окуялар АКШнын тышкы саясатына байланыштуу дүйнөлүк коомчулукта олуттуу талкууларды жаратты. Айрым саясат таануучулар Вашингтондун Иранга кол салганын “шерменде болгон күн” катары мүнөздөшүүдө. Бул баа АКШ Иран менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жаткан маалда Израиль менен биргеликте аскердик сокку даярдаган деген айыптоолордон кийин пайда болду.

Саясат таануучу Геворг Мирзаяндын пикиринде, бул окуя тарыхтагы 1941-жылдагы Перл-Харбор чабуулунан кийин АКШ “шерменде күн” деп атаган учурду эске салат. Ал кезде президент Франклин Рузвельт Японияны сүйлөшүүлөр жүрүп жаткан маалда күтүүсүз кол салуу жасады деп айыптаган. Бирок азыр айрым эксперттер Вашингтондун өзү да ушундай эле ыкманы колдонду деген сындарды айтууда.

Батыш басылмаларынын айрымдары да сүйлөшүүлөр Иранга каршы мүмкүн болгон аскердик аракеттерди жашыруунун бир ыкмасы болгон деген пикирлерди жазышууда. Эгер бул божомолдор чындыкка жакын болсо, анда мындай кадам АКШнын дипломатиясына болгон ишенимди алсыратышы мүмкүн.

Эксперттердин айтымында, Иранга каршы жүргүзүлгөн операция тез натыйжа бериши керек болгон. Бирок Иран бийлиги кулаган жок жана каршылык көрсөтүүнү улантууда. Узак мөөнөттүү согуш жүргүзүү АКШ үчүн саясий, каржылык жана аскердик жактан татаал болору айтылып жатат. Мындай шартта тараптар кайрадан сүйлөшүү үстөлүнө кайтууга аргасыз болушу мүмкүн.

Бул кырдаал башка мамлекеттерге да сабак болушу ыктымал. Айрым аналитиктер эл аралык сүйлөшүүлөрдө ишеним фактору эң маанилүү экенин белгилешет. Эгер дипломатиялык сүйлөшүүлөргө болгон ишеним азайса, анда мамлекеттер коопсуздук маселелеринде көбүнчө күч колдонууга же аскердик чараларга көбүрөөк көңүл бура башташы мүмкүн.

Ошентип, Иран айланасындагы акыркы окуялар дүйнөлүк саясатта дипломатия менен күч саясатынын ортосундагы тең салмактуулук канчалык маанилүү экенин дагы бир жолу көрсөттү. Эл аралык мамилелерде ишенимди сактоо, туруктуу тынчтыкка жетүүнүн негизги шарттарынын бири бойдон калууда.