Ормуз кысыгын жабуу коркунучу буга чейин эле дүйнөлүк экономикага олуттуу таасир тийгизген. Бирок Иран бул менен эле чектелбей турганын билдирүүдө.

Маалыматтарга караганда, АКШ жана Израиль тараптан чабуулдар кайра жанданса, Иран Кызыл деңиздеги Баб-эль-Мандеб кысыгын да жабуу мүмкүнчүлүгүн карап жатат. Бул аймак аркылуу Сауд Арабиясы баш болгон өлкөлөрдүн мунай ташууларынын олуттуу бөлүгү өтөт.

Мындан тышкары, Тегеран дагы бир маанилүү багытка — суу алдындагы энергия жана байланыш кабелдерине көңүл бурду. Иран мындай кабелдерди АКШ жердеги операция баштаган учурда үзүп салышы мүмкүн экенин эскертти.

Эксперттердин айтымында, Ормуз кысыгы жана Кызыл деңиздин түбүндө ондогон байланыш линиялары жайгашкан. Алар аркылуу дүйнөлүк интернет трафигинин болжол менен 30 пайызы өтөт. Кызыл деңиз аркылуу өткөн 17 магистралдык кабель Европа, Азия-Тынч океан аймагы жана Африканы байланыштырып турат.

Эгер бул байланыштар үзүлсө, Кувейт, Катар жана Бириккен Араб Эмираттарында интернет толук өчүшү мүмкүн. Ошондой эле Индия, Пакистан жана Бангладеште интернет ылдамдыгы кескин төмөндөйт. Айрыкча күчтүү IT сектору бар Индия үчүн мындай кырдаал олуттуу экономикалык жоготууларга алып келери айтылууда.

Мындай кырдаалда банк системалары, медициналык мекемелер, маалымат борборлору жана Google, Amazon, Microsoft сыяктуу булуттук кызматтар да үзгүлтүккө учурашы мүмкүн. Логистика жана энергетика тармактары да жабыркайт.

Кабелдер бузулган учурда аларды оңдоо да кыйын болот, анткени миналанган жана согуш коркунучу бар аймактарда атайын кемелер иштей албайт.

Буга окшогон окуя буга чейин да катталган. 2024-жылдын февраль айында Кызыл деңизде үч кабель бузулуп, Азия менен Европа ортосундагы интернет трафиги 25 пайызга төмөндөгөн. Оңдоо иштери беш айга созулган.

Ошол эле учурда АКШ менен Ирандын ортосундагы сүйлөшүүлөр белгисиз бойдон калууда. Тараптар ортосундагы убактылуу элдешүү кыска мөөнөткө узартылганы айтылганы менен, Тегеран азырынча сүйлөшүүлөрдү кайра баштоону пландабай турганын билдирди.

Иран АКШнын флоту иран портторун блокадада кармап турган шартта сүйлөшүүлөргө макул болбой турганын белгилөөдө. Ал эми Вашингтон бул блокаданы жакын арада токтотуу ниетин билдире элек.

Ошентип, тараптар ортосундагы тиреш уланууда жана жакын арада сүйлөшүүлөр башталарына байланыштуу маалыматтар азырынча так эмес бойдон калууда.